VIJFENDERTIG JAAR GELEDEN WON LENNY KUHR (54) HET EUROVISIE SONGFESTIVAL, WAARVAN DE TROS ZATERDAG NOG EENS BEELDEN LAAT ZIEN, ONLANGS KWAM ZE MET DE PRACHTIGE NIEUWE CD 'OP DE GRENS VAN JOU EN MIJ', WAARVOOR HAAR MAN ROB FRANK DE TEKSTEN SCHREEF. IN DEZE SONGFESTIVALWEEK PRATEN WE MET DE ZANGERES.

Onder de rook van Eindhoven ligt het dorp Nederwetten, de woonplaats van Lenny Kuhr en haar man Rob. Ze bewonen een pittoresk oud huisje waar ons gesprek ook plaatsvindt, gezellig aan de keukentafel. "Wat heerlijk stil is het hier hé", begint Lenny. "Ik ben ook dol op de stad hoor, maar de rust hier is heel fijn. Eindhoven is maar drie kilometer hier vandaan, dus daar ben ik zo." Lenny was negentien toen ze het Eurovisie Songfestival won met 'De troubadour'. "Niet zozeer het winnen van het Songfestival als wel 'De troubadour' heeft een grote impact op mijn leven gehad. Ik voelde een grote herkenning met dat lied. Troubadour komt van het Franse 'trouvé d'or', goudvinder, en dat staat voor mij voor het zoeken naar de essentie van het leven. Daarin ligt de hele spirituele zoektocht besloten die ik heb doorgemaakt. Heimwee is bij mij de grondtoon voor alles. Ik had als kind al een groot gevoel van heimwee, maar ik wist nooit waarnaar. Tot ik erachter kwam dat het iets universeels is in de mens. Bij mij was het zo sterk, dat ik er wel iets mee moest doen. Ik heb daar jarenlang over gemediteerd en dat heeft mij geholpen. Maar het gevoel van heimwee blijft. Dat is ook de kracht waarmee ik liedjes maak. Met deze nieuwe cd ben ik heel erg bij de puurheid gekomen van wie ik ben, hoe ik de dingen voel. Dat heeft te maken met het ouder worden en met de periode in je leven. Rob, mijn man, heeft zoveel nieuwe aspecten in mijn leven gebracht. Ik was altijd heel lyrisch en hij heeft mij helpen landen, helpen 'aarden'. Daar was ik echt aan toe. Soms ontmoet je iemand op het juiste moment. Dat is heel bijzonder. Dat je elkaar dan ineens gelukkig kunt maken omdat het harmonisch helemaal in elkaar valt. Ik heb hem ontmoet in een grand café. Toen hij mij hoorde zingen, wilde hij graag teksten voor mij schrijven. Eerst had hij helemaal geen inspiratie. Die kwam pas toen we elkaar beter leerden kennen en verliefd waren geworden. Op een dag kwam hij bij me met een tekst waarvan ik steil achteroversloeg. Toevallig had ik diezelfde dag ook een melodie geschreven en het paste precies in elkaar. Dat was een ongelooflijke bevestiging van onze liefde. Dat je samen iets heel moois kunt maken."

KINDEREN EN GRENZEN
Het gezin waarin Lenny opgroeide, heeft een positieve invloed gehad op wat ze nu doet. Haar creativiteit komt van de kant van haar vader, die uit een kunstenaarsfamilie kwam. "Maar ook het relativerende, het autonome stamt uit mijn jeugd. Wij waren bijvoorbeeld helemaal niet hiërarchiegevoelig. Gezag was bij ons thuis iets waar met scepsis naar werd gekeken. De jaren 70 kwamen eraan en iedereen was ineens gelijk. Voor kinderen is dat niet altijd goed. Kinderen moeten grenzen hebben. Ik denk dat de kinderen van de mensen uit mijn generatie geleden hebben door het ontbreken van grenzen. Mijn kinderen en ik werden na mijn scheiding een eenoudergezin. Dat is al moeilijk en daarbij ben ik niet zo streng. Eén van mijn kinderen was daar minder gevoelig voor, maar het andere kind had wel een strenge hand nodig en die had ik niet. Ze moesten wél op tijd thuis zijn, hoor. Als ze vijf minuten later waren, zwaaide er wat. Maar de grens werd wel snel verschoven."

HET GEVOLG VAN OVERGAVE
Lenny raakte in 1993 haar stem kwijt en voor een zangeres is dat natuurlijk iets vreselijks. "Ik was in paniek, het was echt heel erg. Het was geen stembandenkwestie, want dan heb je hem na een halfjaartje wel weer terug. Het had iets te maken met het zenuwstelsel. Ze hebben dat nooit echt gevonden. Ik kon geen klinkers zeggen, dus ook niet praten. De lage tonen waren weg. Dan voel je van alles: paniek, angst, boosheid en vooral wanhoop, totale ontreddering. Je bent je eigen klank kwijt, die zo bij je hoort- Je verliest dus eigenlijk je zelfbeeld, wie je bent. Als je je identiteit verliest, ga je zoeken naar iets diepers en ik ben uitgekomen op iets essentieels dat niet in woorden te zeggen is. En ik heb het effect van overgave leren kennen. Ik had alle hoop opgegeven en toen merkte ik dat ik meer ruimte kreeg. Net alsof je vanuit een zolderkamertje opeens in een immense ruimte komt. Een mystieke ervaring. Op een gegeven moment kwam mijn stem terug en was er iets heel moois, iets heel teders in gekomen. Ik was ervan vervuld hoe dat klonk- De magie van het lied, dat vind ik nog steeds adembenemend- Iedere keer ben ik echt verbaasd en zo gelukkig als ik een lied heb gemaakt. Dat ik dat nu kan delen met mijn man is gewoon een lot uit de loterij. Je vraagt je dan toch af of zo'n ontmoeting wel toevallig was..."

ANTWOORD OP HET HEIMWEE
Lenny vindt het heel bijzonder dat Rob op haar pad is gekomen. "De dingen vallen soms zo samen. Ik ben al heel jong overgegaan naar het jodendom en Rob is ook joods- Dat geeft een gevoel van compleetheid. Het joods-zijn zit zo in mijn belevingswereld. Ik ben niet opgevoed met een religie, maar ben wel altijd gevoelig geweest voor mystiek. Ik voelde al heel vroeg dat niet alles zo plat was, zo zwart-wit, als men zei. Als kind was ik heel nieuwsgierig. Ik was twaalf en zong al Hebreeuwse liedjes en liet me uitleggen wat de teksten betekenden. Ik kwam regelmatig bij een joodse familie waarvan de zoon mij hielp met het vertalen van Hebreeuwse liedjes. Ik ving een glimp op van de kamer van de vader met heel veel joodse boeken. Ik kreeg een thuisgevoel en wist dat mijn heimwee daardoor over zou gaan- Het is uiteindelijk een hele ontwikkeling geweest- Mijn ouders geloven helemaal niet in een god. Die vonden het ook raar als ik dat zei. Maar zij zeiden: zoek maar kind. Het jodendom was voor mij een bevestiging van mijn mystieke gevoelens. We zijn beslist niet vroom, maar gebruiken wel sommige rituelen. Dat geeft een verbondenheid, je kunt dingen met elkaar vieren. Vrijdagavond steken we bijvoorbeeld altijd de kaarsjes aan. En dan weet ik dat mijn kinderen dat ook doen in Tel Aviv"

JE HOEFT NIETS TE DOEN
Lenny's twee dochters wonen in Israël. Niet de meest veilige plek om te verblijven. "ja, er is reden genoeg om angstig te zijn. En af en toe ben ik dat ook, maar die angst probeer ik van me af te zetten. En ik probeer ook te vertrouwen dat het goed komt. Ik weet dat zij ook zoeken naar wat het leven mooi en compleet kan maken en daar hoort een land als Israël bij." Lenny's man Rob komt binnen met een zak vol verse schelpdieren. "Vongole, voor op de pasta", meldt hij enthousiast. "Rob staat één of twee keer per week op de markt met vis. Gewoon als hobby. Dat vindt hij helemaal te gek", zegt Lenny stralend. Liefde is nu zo eenvoudig. Het gaat eigenlijk vanzelf. Alles is ook mooi en leuk wat we ook doen. Of we nou thuis zijn of in Zuid-Frankrijk. Of we nu een frietje eten of in een duur restaurant. Het is eenvoudig omdat je niks anders verlangt van elkaar dan wie je bent. Ik geloof niet erg in werken aan een relatie. De enige aan wie je moet werken, ben je zelf. Als je gaat sleutelen aan elkaar, maak je elkaar klein in plaats van groot. We hoefden elkaar niets te bewijzen, elkaar niet te veranderen en toch zijn we veranderd, naar elkaar toe gegroeid. Het is heel eenvoudig. Je hoeft eigenlijk niks te zeggen, het komt vanzelf goed.

Tros kompas, nr 20, Mariete van Haren,

terug naar archief