"ik ben een levend lied"

Haar laatste tour de chant daleert alweer uit 1993. Halverwege verloor Lenny Kuhr haar stem en moest ze al haar optredens afzeggen. Een jaar lang mocht zij niet zingen, niet praten zelfs. In die tijd leerde zij noodgedwongen de stilte kennen. ,,Dat stemverlies heeft mij veranderd", zegt zij nu. ,,De stilte heeft me rust gegeven en me leren relativeren. Toen ik mijn stem terugkreeg, bleek die bovendien veranderd. Opgeschoven naar een hoger register. Later is ook dat lage in mijn stem teruggekeerd en per saldo heb ik een stem overgehouden met meer mogelijkheden dan voorheen. Ik zing nu anders dan vroeger. Dat laaiende vuur van de jeugd heeft plaats gemaakt voor een diepere gloed. Op de een of andere manier heb ik het gevoel dat ik de belofte, die ik als 19-jarig meisje was, eindelijk kan inlossen. Ik ga mijn gelukkigste tijd tegemoet."
Het moge duidelijk zijn: Lenny Kuhr, die de laatste jaren weer aan de weg timmerde als 'fadista', is helemaal terug van weg geweest. Aanstaande vrijdag om 20.15 uur gaat na een paar succesvolle try-outs haar nieuwe theaterprogramma 'op de grens van jou en mij' in première in de Rabobankzaal van het Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven.
Lenny Kuhr zingt daarin liederen van haarzelf, teksten van Herman Pieter de Boer, maar vooral ook van haar nieuwe levenspartner Rob Frank ,,Zijn teksten zijn van een prachtige eenvoud en toch gelaagd. Frank maakt het onzegbare zo tastbaar." Op het podium wordt Lenny bijgestaan door een combo met Cor Mutsers (gitaar), Eric Coenen (basgitaar) en Gerard de Graaf (piano, accordeon)
,,'Op de grens van jou en mij' wordt theatraler dan alles wat ik ooit gedaan heb, maar geen gestileerde show," vertelt Lenny enthousiast. ,,'t Wordt een programma met alle schakeringen en nuances die wij in huis hebben. Ik zeg 'wij' omdat de band er niet zomaar staat om mij te begeleiden. De muzikanten zingen ook, dit programma is ook 'hun ding'. Ze beheersen hun vak, respecteren elkaars muziek en delen mijn liefde voor het lied. Dat maakt dit programma voor mij tot zo'n feest."
Praten met Lenny Kuhr betekent onherroepelijk terugblikken op haar grillige loopbaan. Op haar 17e winnares van het Cabaret der Onbekenden in Eindhoven. Een jaar later winnares van het Eurovisie Songfestival met 'De Troubadour', een buitengewoon volwassen lied dat zij 'al had liggen' toen ze werd gevraagd om ons land te vertegenwoordigen. Daar kwam in die tijd 1969 - kennelijk nog geen hitfabriek aan te pas.
Lenny Kuhr: ,,Toen ging het bij het Eurovisie Songfestival nog om het lied. Nu gaat het om de commercie en is het lied alleen nog maar een middel om spektakel te maken."
Na 'De Troubadour' gingen voor Lenny Kuhr vele deuren open en bleef zij met tomeloze energie liederen schrijven en zingen. In 1980 overtrof zij haar eerste succes met haar grootste hit ooit, het nummer 'Visite'. In al zijn vrolijkheid was dat overigens bepaald geen typisch Lenny Kuhr-lied. Haar grote kracht ligt in het verwoorden en het verklanken van de heimwee, het verlangen, het zoeken naar het mystieke. Lenny Kuhr: ,,Verlangen is altijd mijn grote inspiratiebron geweest. Volgens mij is het leven louter verlangen. Naar iets waar je net niet bij kunt komen, naar de volmaakte liefde, naar thuis, naar vroeger, naar later, naar iets moois, naar iets dat helemaal af is. Zoeken naar het volmaakte, in mijn geval ook naar het volmaakte lied, is mijn drijfveer. Dat houdt me alert en zorgt ervoor dat ik blijf openstaan voor anderen, voor inspiratie."
Een ander zou doodongelukkig kunnen worden van zo'n levenslange queeste, zoniet Lenny Kuhr. ,,Verlangen is mijn creatieve bron. Zonder verlangen zou ik heel lui worden. Rationeel gezien jaag ik in mijn liedjes natuurlijk iets onbereikbaars achterna. Maar ons bewustzijn is gelukkig méér dan ratio. Net zoals een lied méér is dan een reeks woorden en noten. Een mooi lied kan bij je binnenkomen als een langverwachte liefde en je rust geven."Liedermacher
De in Nederwetten woonachtige zangeres vindt het eigenlijk 'raar' dat ze zo in beslag genomen wordt door 'het lied'. ,,Ik heb het nodig om de harmonie in mijzelf te zoeken", zegt ze. ,,Maar het heeft mij ook gezocht. Het is een dwingende energie, die ik moet bedienen. Het lied is mijn leven; ik ben eigenlijk een levend lied."
'Liedermacher' Lenny Kuhr had haar repertoire ook door anderen kunnen laten aanreiken - en misschien zelfs meer hits kunnen scoren - maar dat idee spreekt haar niet aan. ,,De kunst van het maken vind ik minstens zo belangrijk als het vertolken. Ik ben zo iemand die altijd zelf het wiel wil uitvinden. Indertijd heb ik in Frankrijk met succes met de grote Georges Brassens op het podium gestaan. Ze hadden daar graag een Franse chansonnière van me gemaakt, maar ik ging terug naar Nederland om de dingen op mijn manier te doen." In je eentje goede liederen maken is al een hele toer, maar hoe moeilijk is het om dat samen met anderen voor elkaar te boksen? Lenny Kuhr: ,je hebt er een zekere 'chemie' voor nodig. Als ik voel dat die er is, ervaar ik samenwerking als een genot. Daarmee breek ik door mijn eigen beperkingen. Met Rob heb ik dat gevoel heel sterk. Hij leidt mij naar de eenvoud. Tegelijk heb ik bij hem ook goud aangeboord, want hij wist niet dat hij liedjes kon schrijven. Het liedje 'Als ik aan tafel zit met jou' hebben we helemaal samen gemaakt. Hij een stukje tekst, ik een stukje melodie, hij weer tekst enz. Als in een roes. En 't staat als een huis."
Na haar stemverlies dook Lenny Kuhr enige tijd onder in de New Age-beweging om daarna weer op het podium te verschijnen als een Nederlandse 'fadista'. Hoe verhouden die periodes zich tot hetgeen zij nu doet? Lenny: ,,De New Age had ik nodig om de weg terug te vinden. De fado heeft altijd in mij gezeten en heb ik even gebruikt als een afgebakend werkterrein. Alles wat ik heb gedaan, heeft in mijn nieuwe programma een eigen plek gekregen, maar ik hoef het allemaal niet meer zo nadrukkelijk te belijden."
Lenny Kuhr & combo met theatershow 'Op de grens van jou en mij'; regie Martijn Bouwman. Première: vrijdag 19 september, 20.15 uur, Rabobankzaal Muziekcentrum Frits Philips Eindhoven. Entree € 12,-.

Eindhovens Dagblad
Woensdag 17 september 2003
Door Piet Snijders

terug naar archief